Aktualności
Darmowe
RPN
Strona główna
Pastorki: zmiana, której Kościół potrzebuje
4 kwietnia 2026
Ogródek kryzysowy
Urban farming i spektakularny przykład Detroit, który przyrównuje się do odrodzenia feniksa z popiołów (Toby Barlow – filozof 2’35’’) podpowiada sposób na wyjście z kryzysu. „When everything collapses plant your field of Dreams” – przekonuje Urban Roots America.
Mieszkaniec Detroit w reportażu Florent Tillon mówi, że kiedy tracisz wszystko, zdobywasz rodzaj wolności. Piewcy „obiektywizmu” i industrializacji tacy jak Ayn Rand czy Peter Schwartz zakrzyknęliby, że to „filozofia niedoboru”, „rewolucja antyprzemysłowa”, czy „powrót człowieka pierwotnego” rozumiany jako zaprzeczenie rozwoju, regres i ruralizacja przestrzeni miejskiej. Jednak ten sam rozmówca odpowie, że przy wielkiej awarii prądu w Detroit nie ma paniki takiej jak w Nowym Jorku i życie toczy się dalej.
Myślę, że to, co zdarzyło się w Detroit, staje się powoli symbolem przemiany przestrzeni w aspekcie fizycznym i społecznym, miasto nazywa się wręcz city of transition. Nagle wszystkie modne terminy stosuje się do tego zrujnowanego miasta – takie jak zrównoważony rozwój, samowystarczalność/samopomoc, miasto rodzące wciąż nowe możliwości (emerging city), upodmiotowienie mieszkańców (empowerment).
Przemysł samochodowy zdaje się zastępować produkcja organicznego jedzenia i tzw. przemysł kreatywny. Czy zatem jest to ruralizacja czy inny typ industrializacji? Grassroots – początkowo trawa zarastająca przestrzenie przemysłowe – była symbolem upadku, teraz jest symbolem odrodzenia i dobrego społecznego funkcjonowania. Dystopia staje się utopią.
W konkluzji można zastanowić się nad tytułem reportażu Florent Villon – Detroit Wildlife. Co jest bardziej dzikie? Przemysł i szkody wywołane przez gwałtowne zmiany ekonomiczne, a więc jego zdolność samounicestwienia, czy rośliny i zwierzęta (populacja pszczół Detroit jest imponująca), które teraz wchłaniają fabryczny wrak w kooperatywie z mieszkańcami? W obliczu zagadnienia dzikości (wymykającej się podziałowi na naturę i kulturę) oddaje głos Timowi Ingoldowi:
Stąd dialektyka interakcji pomiędzy ludźmi a środowiskiem powinna być rozumiana w kategoriach dychotomii nie pomiędzy kulturą a naturą, ale pomiędzy efektywnościami a zasobami potencjalnymi, pomiędzy zdolnościami do działania podmiotów a możliwościami podejmowania działania przez obiekty (T. Ingold, Kultura i postrzeganie środowiska, w: Badanie Kultury, Warszawa 2003, s. 84).
Ten przykład przetwarzania przestrzeni stawia też pytanie o zasadność podziału miasto – wieś, ponieważ mamy do czynienia z miastem, które zajmuje się wytwarzaniem żywności.
Źródła:
Film After the factory
Detroit lives!
Reportaż Detroit Wildlife – Florent Villon
Film Grown in Detroit – trailer
Georgia Street Community Garden
Urban Roots America
Film The Farmer & The Philosopher (Detroit lives!)
Georgia Street Community Collective
Design Observer – Dan Pitera
Spirit of Hope Urban Farm
Detroit Black Community Food Security Network
Abayomi Community Development Corporation
Detroit – Building the Green City
Frédéric Martel, Polityka kulturalna Stanów Zjednoczonych, Warszawa 2008;
Jan Węgleński, Miasta Ameryki u progu XXI wieku, Warszawa 2001;
Urban problems and community development, red. Ronald F. Ferguson, William T. Dickens, Washington 1999;
A.J.Stovall, The growth of black elected officials in the city of Detroit 1870-1973, New York 1996;
Ayn Rand, Powrót człowieka pierwotnego, Poznań 2003.
Dajemy do myślenia
Analizy i publicystyka od ludzi dla ludzi. Wesprzyj niezależne polskie media.
