Piła kątowa zamiast konstytucji. Nawrocki stracił szansę na przyspieszone wybory
Dajemy do myślenia
Analizy i publicystyka od ludzi dla ludzi. Wesprzyj niezależne polskie media.
Piła kątowa zamiast konstytucji. Nawrocki stracił szansę na przyspieszone wybory
Wznowienie prac Trybunału pokrzyżuje plany na zerwanie Sejmu Karolowi Nawrockiemu
W nocy z 30 na 31 października polski kryzys konstytucyjny wszedł w kolejną mało elegancką fazę. Tym razem to jednak nie politycy, a sędziowie Trybunału sami mają szansę przerwać jego wieloletni paraliż. A przy okazji pokrzyżować plany Karola Nawrockiego dotyczące przedterminowych wyborów.
Read more
Trump łagodzi sankcje wobec Rosji. Ukraina płaci cenę
Waszyngton ustępuje Moskwie, a nie dostaje nic w zamian
Na początku tego miesiąca prezydent USA Donald Trump zezwolił Rosji na sprzedaż ropy na światowym rynku przez okres sześciu miesięcy. Tydzień później zawiesił wprowadzanie nowych amerykańskich sankcji wobec Kremla. Biały Dom liczył, że w ten sposób uda się obniżyć ceny paliw i skłonić prezydenta Władimira Putina do powrotu do negocjacji. Ogłoszone przez administrację Trumpa „zawieszenie broni w sektorze energetycznym” nigdy jednak nie weszło w życie, a Rosja nadal atakowała ukraińską infrastrukturę energetyczną. Moskwa zyskała złagodzenie sankcji, nie zobowiązując się w zamian do żadnych ustępstw.
Read more
Serbia balansuje między mocarstwami. Jak długo jeszcze?
Serbii coraz trudniej utrzymać równowagę między UE, Chinami i Rosją.
Chiński kapitał, rosyjskie surowce energetyczne i dostęp do europejskiego rynku przez wiele lat stanowiły fundament serbskiego modelu gospodarczego. Serbia stała się nieodzownym graczem na Bałkanach Zachodnich. Jednocześnie Belgrad starał się utrzymywać dobre relacje z Waszyngtonem, którego decyzje dotyczące sankcji nałożonych na koncern naftowy NIS mają obecnie bezpośredni wpływ na serbską gospodarkę.
Read more
Czy Babiš właśnie rozpętał wojnę kulturową?
Rząd Babiša uderza w niezależność mediów publicznych
Podczas nocnego posiedzenia w sobotę czescy posłowie przegłosowali w pierwszym czytaniu projekt ustawy znoszącej opłaty abonamentowe za radio i telewizję. W efekcie finansowanie mediów publicznych, których działalność jest dla rządu niewygodna, zostałoby przeniesione do budżetu państwa.
Read more
Aliberalizm odpowiedzią na reżimy hybrydowe
Jak odnowić demokrację za pomocą aliberalizmu?
Wybory parlamentarne na Węgrzech odbiły się szerokim echem na całym świecie, stając się wydarzeniem o historycznej randze. Dla liberalnej opinii publicznej wystarczającym powodem, by poprzeć Pétera Magyara, były jego proeuropejskie hasła i deklaracje demokratyczne. Dla rozczarowanego centrum jego wiarygodność jako dysydenta związanego wcześniej z reżimem, umiejętnie powtarzana mantra o znajomości systemu od wewnątrz oraz umiarkowany, konserwatywny ton stanowiły propozycję rozsądnego kompromisu.
Read more
Wytrwałość Europy kształtuje się na Wschodzie
Zaangażowanie obywatelskie i obrona militarna muszą iść ramię w ramię
Wnioski płynące z doświadczeń Ukrainy pokazują, że budowa silnej armii nie zawsze jest cudownym remedium, które pozwala lepiej przygotować się do wojny. Gotowość na zagrożenia można rozwijać dzięki sprawnie działającym instytucjom, odpornym społecznościom i społeczeństwu, które rozumie własną rolę w obronie narodowej. To główny wniosek z dyskusji, która odbyła się w Pradze. Wzięli w niej udział była prezydent Litwy Dalia Grybauskaitė, ukraińska socjolożka Hanna Hrytsenko, ukraiński ekspert ds. energetyki Olexi Pasyuk oraz Wojciech Przybylski, redaktor naczelny Visegrad Insight. Debatę moderowała Galyna Kotliuk z Fundacji im. Heinricha Bölla.
Read more
UE znów robi umizgi do Łukaszenki
Europa szuka porozumienia z Łukaszenką
Białoruś ponownie poszukuje kanału komunikacji z Unią Europejską. Takie przynajmniej wnioski można wyciągnąć ze spotkania polskiego ministra spraw zagranicznych Radosława Sikorskiego z jego białoruskim odpowiednikiem Maksimem Ryżankou, które odbyło się we wrześniu, podczas Zgromadzenia Ogólnego ONZ w Nowym Jorku. Było to pierwsze bezpośrednie spotkanie na tym szczeblu od 2018 roku. Jak donoszą źródła, inicjatywa wyszła ze strony białoruskiej, jednak rozmowy nie przyniosły przełomowych rezultatów. Poza zapowiedzią budowy nowej siedziby polskiej ambasady w Mińsku nie ogłoszono żadnych konkretnych ustaleń. Istotne jest jednak samo spotkanie, do którego doszło po ośmiu latach i wielu zmianach, jakie w tym czasie zaszły.
Read more
Po wejściu do UE Czarnogóra stanie się największym adwokatem rozszerzenia
Ivan Ivanišević o drodze Czarnogóry do Unii Europejskiej i przyszłości Bałkanów Zachodnich w UE
Czarnogóra liczy na członkostwo w Unii Europejskiej w najbliższych latach i zapowiada, że po przystąpieniu stanie się jednym z najsilniejszych promotorów dalszego rozszerzenia. W rozmowie z Arslanem Suleymanovem Ivan Ivanišević, dyrektor generalny ds. UE w czarnogórskim Ministerstwie Spraw Zagranicznych, mówi o wyzwaniach związanych z bezpieczeństwem gospodarczym, współpracy z Chinami, modernizacji infrastruktury oraz znaczeniu integracji europejskiej dla stabilności Bałkanów Zachodnich.
Read more
Spór Węgier z Ukrainą wchodzi na nowy poziom
Zmiana władzy na Węgrzech nie przyniosła przełomu w relacjach Budapesztu z Kijowem
János Széky, węgierski dziennikarz i tłumacz, określił niedawną politykę premiera Pétera Magyara wobec Ukrainy jako „opartą na tej samej odmianie etnonacjonalizmu, która dominowała w przerażającej propagandzie przed 12 kwietnia”. Zdaniem Székyego były premier Viktor Orbán wykorzystywał Ukrainę jako ideologicznego straszaka, natomiast jego następca „naprawdę w to wierzy, i tyle”.
Read more
Rosja wybiera chaos zamiast otwartej wojny
Rozmowa z Elisabeth Braw
Elisabeth Braw, senior fellow w Atlantic Council, 8 października opublikowała swoją nową książkę The Undersea War. W rozmowie z junior fellowem Visegrad Insight, Lukasem Bryantem, opowiedziała o rosyjskich zagrożeniach hybrydowych, podatności kabli i rurociągów na dnie morskim na ataki oraz o relacjach obronnych Europy ze Stanami Zjednoczonymi.
Read more
Kupuj amerykańskie, buduj europejskie?
Nowa strategia obronna Europy Środkowo-Wschodniej
9 września 2026 roku Polska podpisała ze Stanami Zjednoczonymi umowę finansową o wartości 4 mld dolarów, zwiększając łączną wartość amerykańskiego wsparcia do niemal 20 mld dolarów. Środki przeznaczono konkretnie na zakup amerykańskiego sprzętu wojskowego, w tym czołgów Abrams, myśliwców F-35 i śmigłowców Apache. W 2025 roku Polska zarezerwowała również 3,8 mld dolarów na modernizację floty myśliwców F-16, aby zwiększyć ich zdolności rozpoznawcze, usprawnić łączność i poprawić integrację z innymi systemami wojskowymi. Podobne zakupy uzbrojenia w Stanach Zjednoczonych realizowały ostatnio państwa bałtyckie. Kraje Europy Środkowo-Wschodniej nadal rozbudowują swoje siły zbrojne, korzystając przy tym z amerykańskiego wsparcia.
Read more
Jak Polska wykorzystuje PESA do budowania swojej pozycji w Europie
Od zakładu remontowego do europejskiego gracza
Bydgoszcz to miasto, którego znaczenie wykracza daleko poza jego wielkość. W okolicach głównego dworca kolejowego działa PESA – producent pociągów, tramwajów i lokomotyw, które dziś kursują w całej Europie Środkowej i Wschodniej. Przez większą część swojej historii bydgoskie zakłady zajmowały się remontami parowozów i wagonów towarowych. W 1991 roku PESA stała się samodzielnym przedsiębiorstwem, w 2001 roku przyjęła obecną nazwę, a następnie zajęła się produkcją taborów kolejowych.
Read more